بازخورد منفی چگونه انگیزه کارمندان را افزایش می‌دهد؟

بازخورد مثبت و منفی در مدیریت؛ بازخورد منفی، بهترین نوع بازخورد است

یک سوم بازخوردهای سازمانی نه تنها باعث بهبود عملکرد کارکنان نمی‌شوند، بلکه به طور چشم‌گیری بهره‌وری آنان را کاهش می‌دهند. بازخورد مثبت و منفی زمانی که به درستی ارائه نشود تاثیر منفی و عکس دارد. تصویر اشتباهی از بازخورد وجود دارد و آن این است که کارکنان علاقه‌ای به دریافت بازخورد ندارند. اما این تصوری اشتباه است، در حقیقت شاید بتوانیم بگوییم کارکنان تمایل چندانی به دریافت بازخوردهای منفی ندارند. به عبارت دیگر، تحقیقات نشان می‌دهند که کارکنان تا زمانی تمایل به دریافت بازخورد دارند که باعث پیشرفت آنها و دستیابی به اهدافشان شود.

مقاله پیش‌رو درباره مطالعات DR. HEIDI GRANT (دکتر هیدی گرانت هالورسون)، مدیر مرکز علوم انگیزشی در مدرسه کسب و کار دانشگاه کلمبیا، در مورد ارائه بازخورد منفی به کارکنان و واکنش آنها در مقابل این بازخورد است. با مطالعه این مقاله شما پی می‌برید که با توجه به سطح مهارت و توانایی‌های کارمندان چه نوع بازخوردی ارائه دهید تا از آن استقبال کنند و عملکردشان را بهبود دهند.

نظرتان چیست قبل از پرداختن به تفاوت ارائه فیدبک منفی به کارکنان متخصص و تازه‌کار، کمی درباره بازخورد مثبت و منفی بدانیم؟

بازخورد یا فیدبک چیست؟

فیدبک یکی از قدرتمندترین ابزارهای مدیران برای پشتیبانی از تغییر رفتاری، تقویت عملکرد و رواج رفتار مثبت در محیط کار است. و بخش مهمی از شغل مدیران مختص ارائه بازخورد به کارکنان است. نتیجه فیدبک دادن، بهبود عملکرد، اطمینان از رعایت استانداردها و ارتباط با اهداف مهم تجاری است. بازخورد نوعی آموزش مداوم است؛ زیرا به کارکنان کمک می‌کند تا آنچه را که باید انجام دهند و نحوه انجام آن را یاد بگیرند.

بازخورد به دو شکل اصلی «بازخورد مثبت» و «بازخورد منفی» انجام می‌شود که اگر هردو به روش صحیح صورت بگیرند، سودمند هستند. در حالی که بیشترین توجه بازخورد منفی و سازنده به برنامه‌های آموزشی و مطالب رهبری است، بازخورد مثبت در کار بسیار مهم است.

اظهارنظر در مورد عملکرد کارکنان، چه مثبت باشد چه منفی، باید خاص باشد تا روی عملکرد تاثیر بگذارد. نظراتی مانند «کارِت عالی بود» یا «ارائه‌تان اشتباه بود»، فیدبک‌های خوبی نیستند. زیرا هیچ اشاره‌ی خاصی به نقاط قوت و ضعف فرد نمی‌کنند. این نوع فیدبک‌ها برنامه‌ای برای توسعه نقاط قوت و راه‌حلی برای رفع نقاط ضعف ارائه نمی‌دهند و حتی اشاره‌ای به اینکه کارمند در چه جایی قوت یا ضعف دارد، نمی‌کنند. برای اینکه فیدبک تاثیر خوبی داشته باشد باید با جزئیات بیشتری ارائه شود.

بازخورد مثبت چیست؟

بازخورد مثبت بر توسعه نقاط قوت فرد تمرکز دارد. اینکه به یک کارمند می‌گویید چه کاری را خوب انجام می‌دهد و عملکردش را تحسین و از او قدردانی می‌کنید. تئوری بازخورد مثبت این است که اگر به شخصی بگویید عملکردش خوب است، به احتمال زیاد فرد برای ادامه یافتن تایید و تحسین، رفتار را تکرار کند.

معمولا بازخورد مثبت به دو شیوه ارائه می‌شود:

  • بازخورد رسمی؛ مانند ارزیابی عملکرد.
  • بازخورد غیر رسمی؛ مانند اظهارنظر درباره عملکرد فرد در طول روز کاری.

در یک نظرسنجی که در سال ۲۰۰۹ توسط موسسه گالوپ انجام شد، مشخص شد میزان تعهد کارکنانی که بازخورد مثبت دریافت می‌کنند ۳۰ برابر بیشتر از کسانی است که بازخوردی دریافت نمی‌کنند.

بازخورد منفی چیست؟

بازخورد منفی فرآیندی است که مدیر به فردی که عملکرد خوبی ندارد و وظایف محوله را به درستی انجام نمی‌دهد، می‌گوید چگونه وظایفش را تغییر و درست انجام دهد. یا حتی می‌تواند به فرد بگوید نگرش خوبی در موردش وجود ندارد یا اینکه رفتارها و عادات خاصی که دارد باعث ایجاد مشکل شده است.

در یک نظرسنجی که در سال ۲۰۰۹ توسط موسسه گالوپ انجام شد، مشخص شد کارکنانی که بازخورد منفی دریافت می‌کنند ۲۰ برابر بیشتر از کسانی است که هیچ بازخوردی دریافت نمی‌کنند، در کارها مشارکت می کنند.

بعد از آشنایی با فیدبک‌های مثبت و منفی، در ادامه به مطالعات دکتر هیدی گرانت هالورسون می‌پردازیم:

سال‌های زیادی است که در مورد بازخورد مثبت و منفی در مدیریت مطالعه می‌کنم، با این حال فکر می‌کنم اگر مقاله دیگری در مورد عدم ارائه بازخورد منفی و انتقادی به همکاران یا کارمندان بخوانم، یا با عناوینی همچون «چگونه در هنگام ارائه بازخورد به کارمند یا همکار هرگز دچار حالات منفی یا انتقادی نشوید» روبرو شوم، سرم منفجر شود!

 

ارائه بازخورد مثبت و منفی برای بهبود یافتن عملکرد کارکنان

 

این موضوع بسیار ناامیدکننده است. این دست از مشاوره‌ها نیت بدی ندارند، اتفاقا برعکس، نیت خوبی دارند و حتی در ظاهر منطقی هم به نظر می‌رسند. چون احتمالا شما هم از اینکه به شخصی بگویید کارش اشتباه است لذتی نمی‌برید و این نوع بازخورد جذابیتی برایتان ندارد. حداقل اثری که این نوع بازخورد دارد این است که کمی خجالت و شرمندگی برای هردو طرف به همراه دارد.

خودداری از ارائه بازخورد منفی چه نتیجه‌ای دارد؟

اجتناب از ارائه بازخورد منفی هم اشتباه است و هم خطرناک؛

  • اشتباه است؛ چون اگر انتقاد به شکلی صحیح و در زمان مناسب بیان شود، عامل بسیار خوبی برای ایجاد انگیزش در کارکنان است.
  • خطرناک است؛ چون هیچکس بدون آگاهی از اشتباهی که دارد مرتکب می‌شود، نمی‌تواند پیشرفت کند و اقدام اصلاحی انجام دهد.

برای رشد یک سازمان ارائه هر دو نوع بازخورد مثبت و منفی لازم است. یکی از توانایی‌ها و مهارت‌های موردنیاز هر رهبری ارائه بازخورد در مدیریت است که سازمان را در راستای نیل به اهداف سوق می‌دهد. ارائه بازخورد مثبت فقط یکی از گام‌هایی است که باید برداشته شود و اصرار بر اینکه همیشه باید بازخورد مثبت ارائه شود فقط باعث دور شدن از هدف می‌شود.

احتمالا این سوال پیش می‌آید:

  • ارائه بازخورد منفی باعث دلسردی و از بین رفتن انگیزه نمی‌شود؟ کاملا درست است.
  • آیا مردم نیاز به تشویق ندارند تا احساس امنیت کنند؟ آیا باعث ایجاد انگیزه در کارکنان نمی‌شود؟ در بسیاری از موارد، بله.

گیج‌کننده است، مگر نه؟ خوشبختانه، در زمینه تاثیر بازخورد مثبت و منفی دو پژوهش عالی توسط استیسی فینکلشتاین از دانشگاه کلمبیا و Ayelet Fishbach (آیلت فیشباخ) از دانشگاه شیکاگو انجام شده که ماهیت به ظاهر متناقض‌نمای بازخورد را روشن ساخته و می‌گویند که:

بازخورد منفی چرا، چه وقت، و برای چه کسانی مناسب است.

 

خودداری از ارائه بازخورد منفی چه نتیجه‌ای دارد؟

 

کارکردهای بازخورد مثبت و منفی

چیزی که اهمیت دارد این است که با درک عملکرد بازخورد مثبت و منفی، کار را شروع کنیم.

  • تقدیر و تشویق؛ با ارتقاء سطح تجربه و اطمینان موجب افزایش تعهد به کار می‌گردد. به عنوان مثال می‌توانید بگویید: این کاری است که واقعا خوب انجام دادی…
  • ارزیابی کمی انتقادی‌تر، آموزنده است؛ به کارکنانتان می‌گوید که کجا باید تلاش بیشتری کنند و چگونه عملکردشان را اصلاح کنند تا بهتر شوند. به عنوان مثال می‌توانید بگویید: این همان جایی است که اشتباه کردی…

با در نظر داشتن این دو کارکرد متفاوت، بازخورد مثبت و منفي باید برای افراد مختلف در زمان‌های مختلف موثرتر (و انگیزشی‌تر) باشد. مثلا وقتی که کارمندانتان واقعا سر در گم هستند، کارکرد تشویق به آنها کمک می‌کند تا با خوش‌بینی، راحت‌تر با چالش‌ها رو برو شوند؛ چیزی که تازه‌کارها واقعا به آن نیاز دارند. اما در حالتی که کارمندتان فردی خبره است و کمابیش می‌داند چه می‌کند، انتقاد سازنده‌ است که می‌تواند به او کمک کند تا به قله توانایی‌های خود صعود کند.

 

پیشنهاد می‌کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع بازخورد و روش‌های ارائه بازخورد به صفحه «مدیریت عملکرد» مراجعه کنید که در این زمینه مقالات بسیار مفیدی قرار داده‌ایم.

 

کارکردهای بازخورد مثبت و منفی

 

ارائه بازخورد به کارکنان مبتدی و حرفه‌ای چه تفاوتی دارد؟

پژوهش اول

پژوهش فینکلشتاین و فیشباخ نشان می‌دهد که افراد مبتدی و خبره به دنبال نوع متفاوتی از اطلاعات هستند و هر گروه با نوع خاصی از اطلاعات انگیزه می‌گیرد. آنها در یکی از مطالعات با انتخاب گروهی از دانش‌آموزان آمریکایی در دو سطح مبتدی و پیشرفته یادگیری زبان فرانسوی از آنها پرسیدند، معلمی را که بر کارهای درست و نقاط قوت تاکید دارد، را ترجیح می‌دهند یا معلمی را که بر اشتباهات و نحوه اصلاح آنها تاکید دارد. بیشتر مبتدیان معلم تشویق‌گر و متمرکز بر نقاط قوت را ترجیح دادند. از طرف دیگر، دانش‌آموزان سطح پیشرفته معلم انتقادگر و متمرکز بر نقاط ضعف را ترجیح دادند تا به آنها کمک کند مهارت‌هایشان را توسعه دهند.

پژوهش دوم

در تحقیق دوم محققان به یک رفتار متفاوت پرداختند: درگیر شدن در فعالیت‌های زیست محیطی.

در این پژوهش «افراد خبره» اعضای سازمان‌های زیست محیطی مختلف، مثل صلح سبز (Greenpeace) بودند، درحالیکه «مبتدیان» غیرعضو بودند. هر شرکت‌کننده موظف بود فعالیت‌هایی را که به طور مرتب جهت کمک به محیط زیست انجام می‌دهد، لیست کند؛ مانند بازیافت، پرهیز از مصرف بطری آب و کاهش زمان استحمام. پس از این کار، از طرف مشاور محیط زیست درباره اثربخشی فعالیت‌هایشان بازخورد لازم داده شد و قرار شد که یکی از دو گزینه را انتخاب کنند: آیا ترجیح می‌دهند درباره فعالیت‌های موثری که انجام می‌دهند، مطلب بیشتری بدانند یا در مورد فعالیت‌های غیرموثر؟ افراد خبره نسبت به مبتدیان بیشتر به سمت بازخورد منفی – در مورد فعالیت‌های غیرموثر- گرایش داشتند.

این مطالعات نشان می‌دهد، افرادی که در یک حوزه خاص تجربه و تخصص دارند ترسی از بازخورد منفی ندارند. و اگر چیزی هم وجود داشته باشد، آنها مشتاقانه به دنبالش می‌گردند. آنها به طور شهودی درک می‌کنند که بازخورد منفی کلید موفقیت است در حالی که بازخورد مثبت صرفا چیزی را به آنها می‌گوید که از قبل می‌دانستند.

بازخورد منفی باعث ایجاد انگیزه در افراد متخصص می‌شود

  • اما درباره انگیزه چطور؟
  • چه نوع بازخوردی باعث می‌شود کارکنان دست به اقدام بزنند؟

وقتی به شرکت‌کنندگان در مطالعه زیست محیطی در مورد فعالیت‌هایشان به صورت تصادفی بازخورد مثبت یا منفی داده شد، سپس از آنها پرسیده شد که چه مقدار از دستمزد ۲۵ دلاری خود را دوست دارند به موسسه صلح سبز اهدا کنند، نوع بازخوردی که دریافت کرده بودند تاثیر به سزایی بر این تصمیم داشت. در هنگام دریافت بازخورد منفی هدیه افراد خبره (۵۳/۸ دلار) نسبت به افراد مبتدی (۲۴/۱ دلار) به طور متوسط بیشتر بود. اما در هنگام دریافت بازخورد مثبت هدیه افراد مبتدی (۳۱/۸ دلار) به مراتب بیشتر از افراد خبره (۹۲/۲ دلار) بود.

 

بازخورد منفی باعث ایجاد انگیزه در افراد متخصص می‌شود

 

چگونه به مبتدیان و متخصصان بازخورد مثبت و منفی بدهیم که باعث ایجاد انگیزه شود؟

دکتر هیدی گرانت هالورسون درباره ارائه بازخورد به کارکنان مبتدی و حرفه‌ای می‌گوید:

پیشنهاد نمیکنم که هرگز به مبتدیان درباره اشتباهاتشان تذکر ندهید و یا از افرادی که در طول فصل عملکرد درخشانی داشته‌اند، تقدیر نکنید. و البته بازخورد منفی هم همیشه باید همراه با توصیه‌ها و تدبیر مناسب باشد.

توصیه من این است که برای مبتدیان تقدیر بیش از حد عامل انگیزشی موثرتری نسبت به افراد خبره است. همچنین می‌گویم که وقتی صحبت از تشخیص اشتباهات فرد با تجربه پیش می‌آید، نباید خیلی نگران باشید. بازخورد منفی لطمه‌ای به اعتماد به نفس آنها نمی‌زند؛ فقط اطلاعاتی را که نیاز دارند به آنها می‌دهد تا بتوانند عملکرد خود را به سطح بعدی برسانند.

 

به نظر شما بازخورد مثبت بهتر است یا منفی؟ شما تجربه‌ای در زمینه ارائه یا دریافت بازخورد منفی دارید؟ خوشحال می‌شویم با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.

 


 
بازخورد یا فیدبک چیست؟

فیدبک یکی از قدرتمندترین ابزارهای مدیران برای پشتیبانی از تغییر رفتاری، تقویت عملکرد و رواج رفتار مثبت در محیط کار است. تیجه فیدبک دادن، بهبود عملکرد، اطمینان از رعایت استانداردها و ارتباط با اهداف مهم تجاری است. بازخورد نوعی آموزش مداوم است؛ زیرا به کارکنان کمک می‌کند تا آنچه را که باید انجام دهند و نحوه انجام آن را یاد بگیرند.

 

چند نوع بازخورد وجود دارد؟

بازخورد به دو شکل اصلی «بازخورد مثبت» و «بازخورد منفی» انجام می‌شود که اگر هردو به روش صحیح صورت بگیرند، سودمند هستند. در حالی که بیشترین توجه بازخورد منفی و سازنده به برنامه‌های آموزشی و مطالب رهبری است، بازخورد مثبت در کار بسیار مهم است.

 

بازخورد مثبت چیست؟ چند نوع بازخورد مثبت وجود دارد؟

بازخورد مثبت بر توسعه نقاط قوت فرد تمرکز دارد. اینکه به یک کارمند می‌گویید چه کاری را خوب انجام می‌دهد و عملکردش را تحسین و از او قدردانی می‌کنید. تئوری بازخورد مثبت این است که اگر به شخصی بگویید عملکردش خوب است، به احتمال زیاد فرد برای ادامه یافتن تایید و تحسین، رفتار را تکرار کند. دو نوع بازخورد وجود دارد:
بازخورد رسمی
بازخورد غیر رسمی

 

بازخورد منفی چیست؟

بازخورد منفی فرآیندی است که مدیر به فردی که عملکرد خوبی ندارد و وظایف محوله را به درستی انجام نمی‌دهد، می‌گوید چگونه وظایفش را تغییر و درست انجام دهد. یا حتی می‌تواند به فرد بگوید نگرش خوبی در موردش وجود ندارد یا اینکه رفتارها و عادات خاصی که دارد باعث ایجاد مشکل شده است.

امتیاز دهید :
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

نظرات کاربران